Caravans.net - Alles over caravans: nieuws, informatie, accessoires, techniek & onderhoud - Tweedehands & nieuwe caravans

 

Nieuwsrubrieken

 

Toebehoren

Caravannen

Techniek/accessoires

Stabiliserende inrichtingen en koppelingen

Een stabiliserende inrichting of koppeling dient ervoor om pendelbewegingen tussen de auto en de caravan te dempen. Deze pendelbewegingen kunnen zowel horizontaal (slingeren) als verticaal (deinen) plaats vinden.

 

We kijken naar de mogelijke oorzaken van slingeren en deinen en zetten de oplossingen op een rij.

 

  • Weggedrag combinatie
  • Stabiliserende systemen
  • Stabilisatoren en hun werking
  • Montage van een stabilisator
  • Slijtage en onderhoud
  • Testen stabilisatoren
  • Overzicht stabilisatoren 

Weggedrag combinatie

Indien een auto met aangekoppelde caravan problemen heeft met de stabiliteit of een ander ongewenst weggedrag vertoont, dient eerst de mogelijke oorzaak van het probleem te worden gezocht. Deze oorzaak kan zitten in de trekauto, de belading van de caravan of in een onjuiste kogeldruk.

De trekauto

Het weggedrag van een auto kan met een caravan aan de haak flink veranderen. Vooral bij auto's met een kleine wielbasis en/of met een grote oversteek (afstand tussen de achteras en de trekhaakkogel) kan de stabiliteit met een caravan achter de auto flink tegenvallen. Ook een te zwakke autovering kan een oorzaak zijn van de stabiliteitsproblemen. In de rubriek 'trekauto' wordt hier uitvoerig bij stil gestaan. 

De belading van de caravan

Een juiste belading is noodzakelijk om het weggedrag van de caravan te verbeteren. Aan het op de juiste manier beladen van de caravan wordt dan ook elders op deze site uitgebreid aandacht besteed.

De kogeldruk

Het belang van een juiste kogeldruk wordt vaak onderschat. Zo leidt een te hoge kogeldruk onder bepaalde omstandigheden tot enorme krachten op de trekhaak en dus op de trekauto. Een te lichte kogeldruk leidt daarentegen tot een zweverig en instabiel rijgedrag. ...

Kan de oorzaak van de instabiliteit niet volledig worden weggenomen, dan bieden stabiliserende systemen vaak de oplossing.

Stabiliserende systemen

De stabiliserende systemen zijn in twee hoofdgroepen te verdelen, namelijk de stabiliserende inrichtingen of ook wel slingerbewingers genoemde en de stabilisatorkoppelingen. De eerste systemen die hulp boden bij het vergroten van de stabiliteit tussen auto en caravan bestonden uit inrichtingen met veren, stangen of schokdempers. Voorbeelden hiervan zijn de RBS van Brink, de Easydrive en de Orsimatt. Met de komst van de gebruiksvriendelijke stabilisatorkoppeling zijn deze systemen naar de achtergrond verdwenen.

De invloed van een stabilisator zal bij een goed rijdende combinatie en binnen de toegestane snelheid niet snel merkbaar zijn. Zijn nut komt in dit geval vooral naar voren onder bepaalde omstandigheden zoals harde zijwind, spoorvorming, passerende vrachtauto's en bussen etc. Bij een instabiele combinatie kan de stabilisator echter al snel leiden tot een merkbaar rustig en comfortabel weggedrag.

Gelet op de verbetering die een stabilisatorkoppeling kan geven in stabiliteit en beter weggedrag is een waarschuwing wel op zijn plaats. Omdat een stabilisator het moment waarop de combinatie instabiel wordt verlegd naar een later moment (in de praktijk naar een hogere snelheid), is het wel zaak om de veiligheid niet uit het oog te verliezen. Ga dus niet harder rijden dan anders omdat de stabilisator dit mogelijk maakt. Elke combinatie heeft namelijk zijn kritische punt. En als dat kritische punt onverwacht bereikt wordt en de caravan gaat slingeren, dan is er vaak geen houden meer aan. In zo'n geval rest slechts één ding: stevig afremmen!

Stabilisatoren en hun werking

Onder veer- of gasdruk wordt het frictiemateriaal worden krachtig tegen de trekhaakkogel gedrukt Bij stabilisatorkoppelingen is frictiemateriaal aangebracht in de koppeling waar het voor een afremende en dempende werking zorgt. Binnen de stabilisatoren zijn er twee groepen te onderscheiden, namelijk die waarbij het frictiemateriaal (in cups) aan de zijkant van de koppeling zijn gemonteerd en die waarbij het frictiemateriaal aan de voor- en achterkant van de koppeling zijn gemonteerd. Een belangrijk voordeel van het aan voor- en achterkant geplaatste frictiemateriaal is dat niet alleen zijdelingse pendelbewegingen (horizontaal vlak) worden gedempt maar ook de deinende bewegingen (verticaal vlak). Bij beide systemen wordt het frictiemateriaal met veerkracht of gasdruk tegen de trekhaakkogel gedrukt.

Montage van een stabilisator

AL-KO 2004 compleet met meegeleverde toebehorenHet monteren van een stabilisator is eenvoudig zelf te doen. In de bij de stabilisator meegeleverde handleiding zijn de betreffende instructies opgenomen. Bij de stabilisator worden de benodigde bouten en moeren en passtukken meegeleverd. Tot de levering behoort ook een vulstift. Deze vulstift wordt gebruikt om de achterste bout uit te drijven. Deze vulstift blijft op zijn plaats als de tweede (voorste) bout wordt verwijderd. De vulstift verkomt zo het terugschieten van de koppelingstang. Na het afnemen van de oude koppeling wordt de nieuwe stabilisator geplaatst. Afhankelijk van de uitvoering moet eventueel eerst een passtuk op de koppelingsstang worden geplaatst. Zodra de stabilisator op zijn plaats zit, wordt eerst de voorste bout aangebracht. Daarna wordt pas de achterse bout geplaatst waarbij de vulstift door deze bout naar buiten wordt gedreven.


Rond de trekhaakkogel moet voldoende vrije ruimte aanwezig zijn.Bij het gebruik van aan de trekhaak gemonteerde hulpmiddelen zoals bijvoorbeeld een adapter voor een fietsendrager moet rekening worden gehouden met voldoende vrije ruimte rond de kogel. Door het kantelen van de stabilisator (ongelijk terrein) mag deze niet worden gehinderd door obstakels. Indien sprake is van een afneembare trekhaakkogel dien je vooraf te controleren of op dit type trekhaak het gebruik van een stabilisator is toegestaan. Met name bij de modellen met een geschroefde kogel is het oppassen geblazen. Informeer in geval van twijfel dan ook altijd bij de leverancier of de fabrikant van de betreffende trekhaak.

Slijtage en onderhoud

De cupjes met frictiemateriaal van de Winterhoff WS 3000Door de wrijving tussen frictiemateriaal en de trekhaakkogel treedt slijtage op van het frictiemateriaal. De praktijk heeft uitgewezen dat de door AL-KO en Westfalia gebruikte cups met frictiemateriaal meer aan slijtage onderhevig zijn dan het speciale frictiemateriaal dat Stabix en Winterhoff gebruiken. Op sommige stabilisatoren is een indicator aanwezig die de dikte van het frictiemateriaal aangeeft. Je kunt dan eenvoudig aflezen wanneer het tijd is om het frictiemateriaal te vervangen. Is dit moment eenmaal aangebroken, dan moet de beurs flink worden getrokken, want een set nieuwe cups komt op zo'n EUR 40,-.



Na verloop van tijd kan de stabilisator gaan kraken. Dit kraken wordt veroorzaakt door vervuiling van het frictiemateriaal en de trekhaakkogel. Dit is geen abnormaal verschijnsel en ook niet schadelijk. Het kraken is te verhelpen door het inwendige deel van de koppeling goed schoon te maken. Met fijn schuurpapier of schuurlinnen kan de vervuiling aan de oppervlakte van het frictiemateriaal worden verwijderd. Een hardnekking vervuiling kun je eerst wat los krabben met een mesje of schroevedraaier.

Testen stabilisatoren

Door problemen welke in het verleden zijn gerezen na de invoering van een keurmerk voor stabilisatoren houdt de ANWB zich afzijdig van publicaties rond het product stabilisatoren. Voor testverslagen zijn we dan ook aangewezen op buitenlandse publicaties. We hebben er in Duitstalige magazines twee gevonden:

 

  • Een test in 'Caravanning' (juli 2000)
  • Een test in 'Auto & Boot' (augustus 2001)


In beide testen zijn de volgende stabilsatoren onder de loep genomen: AL-KO 2004, Westfalia SSK-3 en de Winterhoff WS 3000.
Hoewel de testverslagen zeer informatief zijn, dient wel bedacht te worden dat de geteste producten inmiddels de nodige wijzigingen hebben ondergaan, zodat de resultaten niet zonder meer kunnen worden gerelateerd aan de producten zoals die nu worden aangeboden. Lees hier de testverslagen: Caravanning en Auto & Boot.

Overzicht stabilisatoren

In het onderstaande overzicht zijn de in Nederland verkrijgbare stabilisatoren opgenomen:

 

  AL-KO
AL-KO AKS 1300, AKS 2000, AKS 3004

De AKS 1300 en AL-KO 2000 hebben frictiecups aan de zijkant zodat alleen slingeren wordt tegengegaan. De AKS 2004 comfort en de AKS 3004 Comfort daarentegen hebben een dubbel systeem, bestaande uit vier frictiecups aan de voor- en achterkant en aan de zijkant.



Aan de voorzijde is een Softdock aangebracht om de autobumper te beschermen. In de stabilisator zijn al uitsparingen aangebracht voor een diefstalbeveiliging. AL-KO levert hiervoor de AL-KO Safety (ongeveer EUR 100,-).



Specificaties AKS 1300
Toelaatbaar gewicht: 1.360 kg
Eigen gewicht: 3,5 kg



Specificaties AKS 2004 Comfort
Toelaatbaar gewicht: 2.000 kg
Eigen gewicht: 3,9 kg



Specificaties AKS 3004 Comfort
Toelaatbaar gewicht: 3.000 kg
Eigen gewicht: 4,2 kg

 

 


 

 


 

  Stabifix
Stabifix4

De Stabifix4 van Ingeniersbureau Sanders heeft frictiecups aan de voor- en achterkant, zodat zowel slingeren als deinen wordt tegengegaan. Het spannen van het systeem gebeurd d.m.v. een grote hevel in verticale richting. Aan de voorzijde is een stootkussen van zacht kunstof aangebracht om de autobumper te beschermen.



Beveiliging tegen diefstal is mogelijk via het in de stabilisator geïntegreerde slot. Dit levert dus een besparing op want een los slot is nu niet nodig.



Specificaties
Toelaatbaar gewicht: 3.000 kg
Eigen gewicht: 4 kg

 

  


 

 

 


  Westfalia

De SSK-3 van Westfalia heeft frictiecups aan de zijkant zodat slingeren wordt tegengegaan. Het spannen van het systeem gebeurd d.m.v. een handel welke een gasdrukveer bedient.

 

Aan de voorzijde is een kunstof ring van zacht kunstof aangebracht om de autobumper te beschermen. De SSK-3 is door zijn bouwwijze wat volumineuzer dan de andere stabilisatoren.



Beveiliging tegen diefstal is mogelijk via het in de stabilisator geïntegreerde slot.



Specificaties
Toelaatbaar gewicht: 3.000 kg
Eigen gewicht: n.b.

 

 


 

 

 


  Winterhoff
Winterhoff WS 3000

Bij de WS 3000 van Winterhoff zijn frictiecups aan de voor- en achterkant aanwezig, zodat zowel slingeren als deinen wordt tegengegaan. De Winterhoff wordt in licentie gebouw en is technisch grotendeels gelijk aan de Stabifix.

 

De WS 3000 wordt door Hobby caravans standaard op haar caravans gemonteerd. Het spannen van het systeem gebeurd d.m.v. een grote hevel in verticale richting. Aan de voorzijde is een mantel van zacht kunstof aangebracht om de autobumper te beschermen.



Beveiliging tegen diefstal is mogelijk met de los te verkrijgen Robstop WS 3000. Dit slot is volledig afgestemd op de stabilisator en beschermt tegen ongeoorloofd aan- en afkoppelen, maar ook tegen demontage van de stabilisator.



Specificaties
Toelaatbaar gewicht: 3.000 kg
Eeigen gewicht: 4,3 kg

 

 


 

 

 


Meer over toebehoren

|