Nederlanders maken veel gebruik van de fiets. Ook op vakantie hoort de fiets erbij, want juist per fiets ontdek je die plekjes die anders aan je voorbij gaan. Werden de fietsen vroeger op het dak van de auto of los in de caravan meegevoerd, nu is de trend deze op een fietsdrager te vervoeren welke op de dissel, aan de achterwand van de caravan of in de caravan zelf is gemonteerd. Deze vorm van transport biedt het voordeel van een lagere luchtweerstand, een stevige bevestiging van de fiets op de drager, minder kans op beschadigingen aan de auto en geen grote tilhoogte meer om de fiets op de dakdrager van de auto te plaatsen.

Soorten fietsdragers

De fietsdragers zijn onder te verdelen in:

• Dragers voor montage op de dissel van de caravan.
• Dragers voor montage op de achterwand van de caravan.
• Dragers voor gebruik in het interieur van de caravan.

De verschillende modellen passeren hierna de revue. Er wordt uitgegaan van een model voor twee fietsen.Ook wordt stil gestaan bij de invloed van fietsdrager op de kogeldruk en op de stabiliteit van de caravan.

Fietsdragers voor montage op de dissel

De dragers voor montage op de dissel bestaan het langst en zijn onder te verdelen in twee soorten:

• Dragers voor vaste montage op de dissel, al dan niet kantelbaar.
• Afneembare dragers, welke worden bevestigd d.m.v. een hulpstuk.

De lichtste dragers voor vaste montage op de dissel zijn gebouwd uit aluminium en kunststof. Deze dragers zijn laag van gewicht (4,5 kg) en kunnen het beste worden gebruikt wanneer er standaard al een hoge kogeldruk is. De eerste generatie van deze dragers is voorzien van een weg te kantelen middenstang zodat de disselkast bereikbaar blijft. Er kunnen twee fietsen op worden geplaatst waarbij het rek nog voldoende stabiel is. Als nadeel bij dit type drager geldt dat altijd eerst de fietsen moeten worden afgenomen voordat de middenstang kan worden gekanteld. Bij de nieuwste generatie is dit ongemak ondervangen. Het hele bovendeel kan nu met fietsen en al naar voren worden gekanteld. Door de uitgebreidere constructie zijn deze kantelbare dragers wel zwaarder, namelijk zo'n 6,5 kg. Dit type fietsdrager wordt geleverd door Fiamma en Omnistor, de prijzen liggen (afhankelijk van het model) zo tussen de EUR 100,- en EUR 135,-.

De tweede soort drager wordt gevormd door de afneembare modellen. Met dit type drager worden twee vliegen in één klap gevangen. Tijdens de reis naar de vakantiebestemming staan de fietsen op de drager welke d.m.v. een hulpstuk aan de dissel is bevestigd. Na aankomst op de camping kan de drager worden afgenomen en op de trekhaakkogel van de auto worden gemonteerd. Ben je in de directe omgeving van de camping uitgefietst, dan heb je met de drager achter op de auto gemonteerd weer nieuwe mogelijkheden. Op de illustratie hiernaast zie je de zeer modern vormgegeven Bike Pack Premium van AL-KO. Deze drager weegt compleet 26 kg indien gemonteerd op de caravandissel (16 kg voor de drager en 10 kg voor het hulpstuk voor disselmontage). Hier moet je het gewicht van de fietsen nog bijtellen. Vanwege zijn prijs van bijna EUR 600,00 (499,- voor de drager en 99,- voor het hulpstuk) zul je deze fraaie drager waarschijnlijk niet al te vaak tegenkomen.

In een meer populaire prijsklasse van afneembare fietsdragers vind je de dragers van Twinny Load en Sollwerk. Al jaren lang is Twinny Load de meeste bekende aanbieder van fietsdragers welke op de trekhaakkogel van de auto wordt bevestigd. Om de drager ook op de dissel te kunnen vervoeren werd hiervoor een hulpstuk ontwikkeld dat met stevige bouten en klemplaten aan de chassisbalken van de dissel wordt vastgezet. Ook hier bestond de eerste generatie uit een drager waarbij de fietsen (en soms ook de drager zelf) eerst moesten worden afgenomen, voordat de disselbak toegankelijk was. Ook in deze categorie zijn nu kantelbare modellen verschenen. Bij de Twinny Load bestaat de montage van het hulpstuk uit het vastzetten van een stevige metalen balk m.b.v. zware klemmen aan de dissel. Op deze balk wordt vervolgens de fietsdrager bevestigd. Omdat ook hierbij de toegang tot de disselkast kan worden geblokkeerd of omdat er onvoldoende ruimte is op de dissel, is er een extra hulpstuk leverbaar waarmee de drager omhoog kan worden gebracht. Het gebruik van dit hoge hulpstuk heeft wel het nadeel dat een hoge tildrempel ontstaat. Ook wordt de stabiliteit van de caravan nadelig beïnvloed door het hogere zwaartepunt. Een ander en vrij onbekend nadeel is het feit dat de disselbomen kunnen beschadigen indien de caravan een sterke slingerbeweging of een noodstop maakt. Door de hefboomwerking komen er grote krachten op de dissel met als risico dat deze wordt beschadigd. Gelet op het voorgaande wordt aanbevolen om alleen het lage hulpstuk (zie afbeelding hiernaast) te gebruiken. Het ongemak van een niet bereikbare disselkast weegt ons inziens niet op tegen het risico van een beschadigde caravan. Mocht de ruimte op de dissel onvoldoende zijn, dan kan als alternatief een drager aan de achterzijde van de caravan worden gemonteerd of kan een drager in de caravan zelf worden geplaatst.

Door de zeer stabiele constructie van de afneembare dragers hebben deze wel een hoger gewicht. Een drager in standaarduitvoering komt op 12 kg, de kantelbare versie op 14 kg. Het lage hulpstuk voor montage op de dissel weegt 2 kg en kost EUR 79,-. Het hoge model kost EUR 95,-. De totale last op de dissel bedraagt derhalve tussen de 14 en 16 kg exclusief het gewicht van de fietsen.

Voor alle typen dragers geldt dat er voldoende ruimte op de dissel aanwezig moet zijn. De drager mag namelijk niet te ver naar voren (richting koppeling) komen. Er moet immers ruimte blijven wanneer de achterzijde van de trekauto bij het nemen van een scherpe bocht naar binnen draait. De bumper mag de drager of de fiets niet raken om beschadigingen te voorkomen. Volgens opgave van Twinny Load is lage caravanhulpstuk geschikt wanneer de afstand tussen caravanopbouw en trekhaakkogel groter is dan 50 cm plus de helft van de breedte van de auto. Dat montage van een drager op de dissel gevolgen heeft voor de kogeldruk mag duidelijk zijn.

Fietsdragers voor montage op de achterwand

Al weer enig tijd worden ook fietsdragers op de achterwand van een caravan gemonteerd. Een drager achterop de caravan kan de slingerneiging van een caravan doen toenemen. Dit hoeft echter niet! De neiging tot slingeren wordt namelijk bepaald door een groot aantal factoren, waarbij met name de eigenschappen van de combinatie auto-caravan bepalend zijn. Per geval is dit verschillend.

Een fietsdrager voor montage op de achterwand moet licht zijn en is daarom gemaakt uit aluminium. Er zijn diverse modellen leverbaar. De standaarduitvoering wordt aan de bovenzijde op of nabij de caravanrail (overgang dakplaat naar achterwand) vastgeschroefd. De onderzijde van de drager wordt aan de wand zelf vastgezet of aan de bodem van de caravan. Een nadeel van deze dragers is dat het achterraam niet meer volledig open kan. Ventileren blijft nog wel mogelijk. Om aan dit probleem het hoofd te bieden is er ook een model waarvan zowel de bovenste als de onderste steunen onder het caravanraam wordt bevestigd. Deze wijze van montage stelt echter hoge eisen aan de caravanwand.

De constructie van de caravan moet op de extra belasting van een fietsdrager zijn berekend. De krachten die op de bevestigingspunten van de drager komen in het geval je met de caravan hard door een put of over een drempel heen rijdt zijn namelijk erg hoog. Door de meeste fabrikanten wordt de achterwand speciaal geprepareerd zodat montage van een drager mogelijk is. Ook bij oudere caravans is soms montage achteraf mogelijk. Overleg van tevoren met de dealer of bij de fabrikant of de caravan hiervoor geschikt is. Pak je de klus zelf aan vraag dan op welke plaats de wand moet worden doorboord. Dit laatste is belangrijk om gebruik te kunnen maken van de aanwezige versterkingen.

Bij montage op de achterwand ligt de tilhoogte hoger dan bij montage op de dissel. Om aan dit probleem tegemoet te komen is een speciaal model drager verschenen. Hierbij kan m.b.v. een zwendel (of electrisch) het rek over een hoogte van 70 cm naar beneden worden gebracht. Hiermee wordt een lage tilhoogte bereikt. Vooral ouderen zullen deze mogelijkheid waarderen. Hoewel er dragers zijn voor meer dan twee fietsen is het aan te raden om niet meer dan twee rijwielen op een drager aan de achterzijde te vervoeren. Het feit blijft dat het zwaartepunt van de lading omhoog wordt gebracht hetgeen een nadelige invloed kan hebben op de stabiliteit.

Indien de caravan is uitgerust met kunstof panelen, dan is extra aandacht vereist voor de manier waarop de drager wordt gemonteerd. Het is sterk aan te bevelen om deze montage in handen ter stellen van een gespecialiseerd bedrijf om schade aan de panelen te voorkomen.

Het gewicht van aluminium fietsdrager voor montage op de achterwand van de caravan bedraagt ongeveer 6,5 kg. Ze worden geleverd door Fiamma en Omnistor. De prijzen liggen (afhankelijk van het model) zo tussen de EUR 150,- en EUR 175,-.

Fietsdragers voor gebruik in het interieur van de caravan

Voor de komst van de fietsdragers voor de caravan werden de fietsen op het dak van de auto of in de caravan zelf vervoerd. Omdat toen nog geen speciale hulpmiddelen bestonden om de fietsen op een eenvoudige en degelijke manier vast te zetten, was de kans op beschadiging van het meubilair erg groot. Inmiddels biedt Twinny Load de mogelijkheid om de fietsdrager op een speciaal hulpstuk te monteren. Dit hulpstuk bestaat uit een uitschuifbaar rek wat tussen de zitbanken wordt vastgeklemd. Het interieur van de caravan moet zich hier wel voor lenen. Enerzijds moet er de mogelijk zijn om het hulpstuk vast te klemmen en anderszijds moet er voldoende ruimte zijn om met de fietsen in de caravan te manoevreren. Hierbij moet je wel oppassen, want een beschadiging aan het meubelwerk is zo een feit. Het hulpstuk voor montage van de drager in de caravan kost EUR 55,- en weegt 2 kg. De totale last bedraagt derhalve tussen de 14 en 16 kg exclusief het gewicht van de fietsen.

De ultieme manier om fietsen met de caravan mee te nemen is door deze via een groot luik in een 'garage' te parkeren. De kluscaravan van caravans.net is van een dergelijke mogelijkheid voorzien. De ervaringen hiermee zijn uitstekend. Je moet wel maatregelen nemen om lakbeschadigingen aan de fietsen te voorkomen.

Kogeldruk en stabiliteit

De montage van een fietsdrager heeft gevolgen voor de kogeldruk. Heb je altijd te maken met een te lage kogeldruk, dan is een drager op de dissel aan te bevelen. Is de kogeldruk standaard al hoog, dan is een drager achterop de caravan of in de caravan zelf te overwegen. Voor elke caravan ligt de situatie weer anders. Bij het vervoer van meer dan twee fietsen is het zelfs aan te bevelen om zowel een drager op de dissel als op de achterwand te monteren. De stabiliteit/belading en de kogeldruk laten zich zo het beste uitrichten. Heb je ondanks een goede belading last van een verminderd rijgedrag van de combinatie, dan luidt het advies om een stabilisatorkoppeling te monteren. Meer informatie m.b.t. slingerneigingen van een caravan vind je op de pagina slingeren.

* Genoemde prijzen zijn inclusief BTW maar exclusief montage en gebaseerd op het prijspeil van zomer 2005.

Informatie

Voor meer informatie over Twinny Load fietsdragers:
Twinny Load, Postbus 158, 8160 AD Epe
Tel: (0578) 677800 | info@twinnyload.nl | www.twinnyload.nl