12V in de caravan

Het gebruik van 12V in de caravan neemt met de komst van luxe voorzieningen zoals movers, platte beeldschermen, afzuigkappen, ventilatoren etc toe. Ook de verlichting is vaker uitgevoerd in 12V. Een groter deel van de electrische installatie in de caravan wordt dan ook in 12V uitgevoerd. In de rubriek 12V richt de aandacht zich hoofdzakelijk op het gebruik van de boordaccu als stroombron. Voordat hier dieper op in wordt gegaan eerst een kort overzicht van de andere 12V stroombronnen.

12V bronnen

• 12V via de constante stroomdraad
  De electrische installatie van caravans is in de meeste gevallen al fabrieksmatig voorzien van een aantal gebruikers die op 12V werken. Voorbeelden zijn de waterpompjes, één of meer lichtpunten en de koelkast. Onderweg krijgen deze gebruikers via de constante stroomdraad stroom uit de autoaccu. Meer...
   
• 12V via de omvomer
  Eenmaal aangesloten op de stroompaal van de camping zorgt een omvormer ervoor dat de 230V-wisselspanning wordt omgezet naar 12V-gelijkspanning. De caravan telt dan ook twee van elkaar gescheiden circuits. Meer...
   
• 12V uit de boordaccu
  Een alternatief voor de stroompaal op de camping is de boordaccu. Door de toenemende populariteit van de mover wordt de caravan steeds vaker voorzien van een boordaccu hetgeen weer nieuwe mogelijkheden biedt. Bij een caravan welke is ingericht op het gebruik van 12V als voornaamste energiebron (autark) speelt de boordaccu een belangrijke rol. Meer...

12V installatie in de caravan

Net als bij de 230V-installatie moeten aan de 12V-installatie in de caravan hoge eisen worden gesteld. Bij gebreken in het 12V-circuit kunnen namelijk hoge stromen lopen die brand kunnen veroorzaken. De afgelopen jaren is de electrische installatie in caravans op een negatieve manier in het nieuws gekomen. Zo stelde de ANWB in 2001 de nodige mankementen vast. In 2004 verscheen er een rapport van de Voedsel en Waren Autoriteit over electrische installaties in caravans. Door deze instantie waren een vijftal caravanmerken onder de loep genomen waarbij men de nodige technische onvolkomenheden en tekortkomingen constateerde. Belangrijke bevinding hierbij was dat de meeste mankementen eenvoudig zijn te verhelpen door aanpassingen in het productieproces. Er was kortweg gezegd sprake van een slordige montage.

Slordige montage kun je ook tegenkomen in je eigen caravan. Een voorbeeld: losliggende bedrading welke niet is beschermd tegen trekbelastingen en welke onvoldoende is beschermd tegen beschadigingen. Belangrijke mankementen kun je meestal zelf verhelpen. Zo kun je bedrading op kwetsbare plaatsen onderbrengen in kabelgoten. Vooral in de bankkasten en andere bergruimten moet de bedrading goed zijn beschermd tegen schuivende bagage. Loshangende bedrading kun je fixereren met tieraps of hiervoor geschikte klemmen.

Werkzaamheden aan 12V-installatie

Bij uitbreidingen of andere werkzaamheden aan de 12V-installatie moet rekening worden gehouden met een aantal basisregels. Belangrijke punten hierbij zijn: 12V en 230V moet duidelijk van elkaar zijn te onderscheiden en mogen nooit samen in één verdeeldoos uitkomen. Er mag geen twijfel bestaan tot welk circuit (12V of 230V) bedrading behoort. Het aanbrengen van kleurmarkeringen (met gekleurde tape) helpt bij het herkennen. Stopcontacten en schakelmateriaal moet aansluiten bij het soort circuit, dus voor wissel- en gelijkstroom mogen alleen de voor deze toepassing bedoelde materialen worden gebruikt. Lees verder in: 12V in de kluscaravan.

Accu

De boordaccu levert stroom aan verschillende gebruikers in de caravan. Aan de boordaccu worden hoge eisen gesteld, zo kent het gebruik van een mover hoge piekspanningen. De accu moet daarom voldoende capaciteit hebben en goed worden onderhouden. Omdat niet iedere accu geschikt is als boordaccu wordt stil gestaan bij de verschillende soorten accu's. Meer...

Acculader

Om de boordaccu op te laden is een acculader nodig. De keuze van een lader is een serieuze aangelegenheid, want niet iedere lader is geschikt om een boordaccu (tot 120A) binnen redelijke tijd en op de juiste wijze op te laden. Zo moet de acculader beschikken over voldoende vermogen en over de juiste laadkarakteristiek. Meer...

Inverter (12V naar 230V)

Met een inverter kun je 12V gelijkspanning in de caravan omzetten naar 230V wisselspanning. Zo maakt een inverter het mogelijk om buiten de stroompaal om 230-Volt apparaten zoals bijvoorbeeld een TV en satellietontvanger te gebruiken. Meer...

Omvormer (230V naar 12V)

De meeste caravans zijn door fabrikant al voorzien van een omvormer welke 230V omzet naar 12V. Deze omvormer (een combinatie van een transformator en een gelijkrichter) voorziet de waterpompjes, verlichting etc. van de benodigde 12V-spanning. Meer...

Zonnepaneel

Een zonnepaneel is prima geschikt om de boordaccu op te laden en ook vol te houden. In een aparte artikel wordt aandacht besteedt aan de verschillende soorten zonnepanelen en de werking van een zonnepaneel (Dit artikel is momenteel nog in voorbereiding). Op de kluscaravan is een zonnepaneel gemonteerd. Meer over deze klus.

12V Verbruikers

Een uitgebreide 12V-installatie en een boordaccu maken het mogelijk af te zien van de stroomvoorziening op de camping of om buiten camping, dus wild te kamperen. Het is dan prettig als de meeste electrische apparaten/functies beschikbaar blijven. Het is dan wel nodig om een goede inschatting te kunnen maken van het verbruik. Meer...