12V-installatie in de kluscaravan

In veel caravanmerken is de stroomvoorziening geregeld via een 230V-installatie. Alles werkt hierbij op 230V behalve de waterpompjes en enkele lichtpunten zodat de caravan ook tijdens een korte tussenstop kan worden gebruikt. Sinds enige tijd gaan fabrikanten er meer en meer toe over om de caravan grootendeels van een 12V-installatie te voorzien. In andere gevallen bieden zij als optie een 12V-pakket aan. De kluscaravan is van zo'n pakket voorzien. Hierbij is af fabriek alle verlichting alsmede de ventilator van de ringverwarming uitgevoerd in 12V. Door de extra in te bouwen accessoires ook in 12V-uitvoering te kiezen en andere 230V-apparaten aan te sluiten op een inverter (zet 12V om naar 230V) kan de kluscaravan ook los van de stroomvoorziening op de camping worden gebruikt.

12V-pakket

De meerprijs voor een 12V-pakket is vrij hoog, maar bedacht moet worden dat er tijdens de productie moet worden afgeweken van de standaard. Zo dient er (deels) andere bekabeling te worden gebruikt, moet er andere verlichting worden geplaatst, vervalt de standaardomvormer, moet er een voorziening voor een boordaccu worden gemaakt en dient er in de electrotechnische installatie nog het een en ander te gebeuren (andere stopcontacten, zekeringen etc.).

Omdat bij LMC de standaardomvormer (230V naar 12V) bij het 12V-pakket vervalt, werken alle 12V-gebruikers direct vanaf de accu. Een goed onderhouden en volle accu is dus belangrijk. Om een volle accu te krijgen en deze op peil te houden is een goede acculader nodig. Een moderne acculader is tevens in staat om de 12V-gebruikers direct van stroom te voorzien als de accu is geladen. De accu blijft dan vol tot het moment dat de caravan wordt losgekoppeld van de 230V-aansluiting op de camping.

12V-bekabeling

Tijdens een fabrieksbezoek aan LMC was te zien dat in het productieproces de bedrading al in een vroeg stadium wordt aangebracht. Bundels met 12V en 230V kabels worden met nieten en tieraps gefixeerd in afwachting van de eindmontage op de betreffende gebruikers (apparaten, verlichting, stopcontacten etc.). Soms leidt dit tot een ware 'spaghetti' van draden. Om het overzicht te behouden is alle bekabeling gemarkeerd met gekleurde tape. Een absolute noodzaak om bij montage de stroomvoorziening op 12V en op 230V van elkaar te kunnen scheiden. Meer details vind je in in reportage over het fabrieksbezoek aan LMC Caravans.

Wanneer alle meubels zijn geplaatst en de inbouwapparatuur en stopcontacten etc. zijn aangesloten vind je in de kastjes en bankkasten strengen met stroomkabels waarvan niet altijd duidelijk is of dit nu 12V of 230V is en op welke verbruiker de kabel is aangesloten. Zekerheid krijg je pas als je bedrading volgt naar het begin- of eindpunt of naar een verdeelpunt (lasdoos). Deze werkwijze (en dit geldt voor de meeste fabrikanten) is niet conform de eisen die gelden voor electrotechnische installaties in bijvoorbeeld de woningbouw. Wetgeving op dit punt ontbreekt echter en de fabrikanten voelen er vanuit concurrentieoverwegingen niet voor om als eerste de installatie op een hoger niveau te brengen vangwege het kostenverhogende aspect.

Gelet op het voorgaande moet je dus oppassen als je werkzaamheden of uitbreidingen wilt uitvoeren aan de electrische installatie van de caravan. Zoals al is opgemerkt is de kluscaravan af fabriek uitgevoerd met een 12V-pakket. De oplossing voor de plaatsing van de boordaccu en de meegeleverde acculader verdiend bepaald geen schoonheidsprijs. De onderdelen zijn voorgemonteerd op een houten plaat welke midden in een bankkast is geplaatst. Ongetwijfeld kostenbesparend maar erg onpraktisch want de bergruimte in de bankkast gaat zo grootendeels verloren. Het is immers niet mogelijk om bagage op de zekeringen en de acculader (brandgevaar) te plaatsen. Omdat we de accu ook liever boven de as zien is er weer een klus te doen.

Aanpassingen

Het TV-kastje boven de as wordt ingericht als 12V-centrum. Als eerste wordt hierin de accu en de acculader geplaatst. Op een later tijdstip volgt een inverter voor het omvormen van 12V naar 230V. In het bovenblad van het TV-kastje worden een aantal stopcontacten geplaatst (230V, 12V, 230V uit 12V, satellietaansluiting).

Als eerste wordt de bankkast onderhanden genomen. Het zekeringkastje en de lasdoos worden samen met de bedrading op een houten plankje gemonteerd en met wat montagekit en een paar schroeven tegen de zijwand geplaatst. Dat ruimt lekker op! Een houten plaatje welke aan de binnenzijde van de bankkast is gemonteerd beschermt de zekeringen en de bedrading tegen (schuivende) bagage (niet op de foto).


Vanwege het hoge gewicht van de accu dient deze goed te worden vastgezet. Een stevige ondergrond wordt verkregen door een houten plaat op de grond te lijmen en vast te schroeven. Extra latjes rondom de accubak voorkomen dat de accu kan gaan schuiven. Om eventueel vrijkomend knalgas uit de accu op een veilige manier af te voeren wordt een doorvoer in de caravanbodem gemaakt. Deze doorvoer wordt ook gebruikt voor de overige bedrading (mover, levellingsysteem) welke via de onderzijde van de caravan naar de accu wordt gevoerd.

Meer kluswerk

In een serie artikelen over de kluscaravan vind je meer informatie over de aanleg van onder meer extra 12V aansluitpunten, extra aansluitingen voor TV- en satellietantenne, een acculader, een inverter en een zonnepaneel. Lees meer...