Het beladen van de caravan

Een te zwaar of verkeerd beladen caravan
kan onderweg voor flinke problemen zorgen.
Door onvoorspelbaar weggedrag kan de
combinatie een gevaar op de weg worden!
Ook de caravan loopt hierbij risico's want
overbelading kan schade toebrengen aan
het onderstel en de opbouw van de caravan
hetgeen tot een flinke kostenpost kan leiden.

• het laadvermogen
• gevolgen overbelading
• een juiste belading
• programma caravanbelading
• extra maatregelen

Het laadvermogen

Door de verschillende manieren waarop het beschikbare laadvermogen de afgelopen 10 jaar werd berekend is er eigenlijk maar één juiste methode om achter de daadwerkelijke bagagecapaciteit te komen: wegen! Dit kan door de caravan op een weegbrug te laten wegen (kijk voor adressen in de Gouden Gids) of door een speciale weegschaal te gebruiken zoals de Reich Caravanweger.

Voor caravans van voor 1995 werd het lege gewicht van de caravan zoals dit als 'ledige massa' op het registratiebewijs is vermeld eerst verminderd met het gewicht van de koelkast en kachel. Met extra accessoires zoals een cassettetoilet, reservewiel, gasflessen etc. werd geen rekening gehouden, hoewel deze zaken natuurlijk wel het beschikbare laadvermogen verminderen. In 1995 is hierin verandering gekomen, want vanaf dat moment werd als 'ledige massa' het gewicht vermeld zoals dit werd bepaald door de caravan te wegen in standaard uitvoering. Gevolg was dat de accessoires in standaarduitvoering zoals kachel, koelkast en cassettetoilet nu in het lege gewicht zijn begrepen. Extra accessoires werden echter niet meegewogen. Op het registratiebewijs is de 'maximum massa beladen voertuig' opgenomen, dit is het maximum toegestane gewicht van de caravan. Het verschil tussen 'maximum massa beladen voertuig' en 'ledige massa' is het beschikbare laadvermogen. Door de komst in 1997 van EG-richtlijnen moest voortaan ook het gewicht van de gasflessen (90%), de watervoorraad (90%) en een kabelshaspel worden meegeteld bij het lege gewicht van de caravan. Vreemd genoeg is het gewicht van het reservewiel buiten beschouwing gelaten. Na de invoering van de richtlijn zijn de termen 'maximum massa beladen voertuig' en 'ledige massa' vervangen door 'technisch toegelaten massa' en 'massa in standaarduitvoering'. Je vindt deze termen op het kentekenbewijs voor caravans zoals deze sinds 1 september 2002 worden afgegeven. Gelet op het voorgaande zal het aangegeven laadvermogen van een jonge caravan dus meer de werkelijkheid benaderen dan die van een ouder exemplaar.

In de praktijk zal voor de meeste jonge caravans het laadvermogen zo tussen de 150 en 300 kg bedragen. Bij oudere caravans kan dit een stuk lager uitvallen. Als we dan kijken naar de door de ANWB gehanteerde norm van 100 kg voor uitrusting (reservewiel, luifel/voortent, opstapje, plankjes, krik, vulling cassettetoilet etc.) en 30 kg per persoon voor persoonlijke bagage, dan zal duidelijk zijn dat het beschikbare laadvermogen als sneeuw voor de zon verdwijnt. En dan hebben we het nog niet gehad over extra accessoires zoals fietsendrager, boiler, mover etc. Kortom, voor je het weet is de caravan (ongemerkt) overbeladen hetgeen tot gevaarlijk weggedrag kan leiden en zelfs schade aan de caravan kan veroorzaken. Bij een politiecontrole levert overbelading een fikse boete op en dient de caravan gedeeltelijk te worden uitgeladen.

Gevolgen overbelading

Als een caravan te zwaar of verkeerd is beladen heeft dit gevolgen voor het weggedrag van de combinatie auto/caravan. Zo kan de koersstabiliteit verminderen waarbij de kans op slingeren groter wordt. Bij overbelading krijgen bovendien de caravanbanden het zwaarder te verduren hetgeen bij een te lage bandenspanning zelfs kan leiden tot een klapband. Een overbeladen caravan kan dus een gevaar op de weg worden.

Behalve risico's bij het rijden met de caravan kan overbelading ook gevolgen hebben voor de caravans zelf. Een flinke overbelading kan leiden tot schade aan de opbouw, het onderstel en de as. Zo kunnen in de opbouw van de caravan scheurtje in de beplating ontstaan en bij constante overbelading kunnen zelfs de wanden bol gaan staan. Ook het onderstel kan door speling op de bouten en door scheurtjes schade oplopen en bij een rubbergeveerde as bestaat de kans dat de rubberstrengen worden overbelast en hun veerkracht verliezen. Is dit eenmaal het geval, dan zal dit weer leiden tot schade aan het onderstel en de opbouw. Een (forse) overbelading kan dus leiden tot kostbare schade aan de caravan.

Een juiste belading

Om een verkeerde belading of overbelading tegen te gaan zijn hier een aantal aandachtpunten op een rij gezet.

• Weeg de caravan zodat je de juiste beladingscapaciteit te weten komt.
• Weeg voor belading alles wat de caravan in gaat. Als je de gewichten gelijk noteert, hoeft dit in principe maar één keer te gebeuren. Een handig hulpmiddel is om met de bagage op een weegschaal te gaan staan.
• Verdeel de bagage gelijkmatig over de beschikbare ruimte, waarbij zware spullen zoveel mogelijk laag bij de as worden geplaatst. Verdeel de last over de linker- en rechterzijde van de caravan (gelijke wieldruk).
• Gebruik de bovenkasten alleen voor lichte spullen zoals handdoeken en kleding omdat de caravan anders topzwaar wordt en eerder zal kantelen.
• Plaats een deel van de (zware) bagage in de trekauto (zo dicht mogelijk bij de achteras). Let erop dat het maximale laadvermogen (passagiers + belading + kogeldruk) van de auto niet wordt overschreden (zie instructieboekje).
• Controleer voor vertrek de kogeldruk, verzwaar deze zonodig (tot 60-75 kg) door wat zware bagage of eventueel een gevulde watertank in de disselbak te plaatsen.
• Plaats het reservewiel bij voorkeur in een houder onder de caravan in de buurt van de as (laag zwaartepunt).
• Vervoer fietsen het liefst in de caravan. Is dit niet mogelijk, plaats de fietsen dan bij voorkeur in een lichtgewicht (aluminium) fietsendrager op de dissel en liever niet op de achterwand van de caravan (versterking slingereffect).
• Is er weinig bergruimte in het middendeel (boven de as) van de caravan? Gebruik dan (inklapbare) kratten voor zware bagage zoals boeken en levensmiddelen en plaats deze kratten op de vloer. Fixeer de kratten m.b.v. een anti-slip mat en sjorbanden. Na aankomst op de plaats van bestemming kun je kratten uitpakken en alles zijn eigen plekje geven.
• Probeer vooraf op de computer uit wat de gevolgen zijn van een bepaalde belading met het gratis programma Caravan Belading De Luxe.

Programma caravanbelading

Het programma Caravan Belading De Luxe wordt je gratis aangeboden door een exclusieve samenwerking tussen Caravans.net en Joop Weijtze. Met dit programma kun je thuis op de computer de caravan beladen. Op deze manier zie je direct de resultaten. Een te hoge kogeldruk? Te veel gewicht aan één kant? Je lost het eenvoudig op door de bagage anders te verdelen. Staat de caravan eenmaal voor de deur, dan weet je aan de hand van de uitgeprinte beladingslijst precies waar alles een plekje moet krijgen voor een optimale belading. Lees meer...

Extra maatregelen

Voor een caravan welke geen schokdempers heeft en welke regelmatig tot het maximum wordt beladen is het verstandig om deze alsnog van schokdempers te voorzien. AL-KO heeft hiervoor een speciale schokdemper ontwikkeld, de Octagon. Montage van schokdempers levert veelal een verbetering van het weggedrag van de caravan op en de vering van de trekauto wordt zo ook ontzien.

Indien de trekauto bij een juiste kogeldruk toch ver doorzakt wijst dit op een te zwakke achtervering van de trekauto. Het doorzakken van de achterkant van de auto leidt tot een verminderde voorasdruk hetgeen de koersstabiliteit nadelig kan beïnvloeden. Het doorzakken kan ook leiden tot ongewenst contact tussen het neuswiel van de caravan en het wegdek (bij drempels etc.). Een te zwakke autovering kan worden verholpen door de plaatsing van hulpveren of door het vervangen van de hoofdveren. In het onderdeel hulpveren kun je hier meer over lezen.