Wie ooit de uitspraak ‘een dagje Veluwe’ heeft bedacht, is mij niet bekend. Maar na mijn eigen persoonlijke ontdekking van de Veluwe weet ik één ding zeker. De bedenker van deze kreet kunt u absoluut niet serieus nemen. Waarschijnlijk is deze meneer of mevrouw nog nooit op de Veluwe geweest. Veluwe verdient een volwaardige vakantie, want met ‘een dagje Veluwe’ doet u dit prachtige gebied groot onrecht.

Betoverend stukje Nederland

Vreemd. Zo dichtbij en zo vertrouwt, maar nimmer bij stilgestaan om één van Nederlands mooiste natuurgebieden nader te leren kennen. De Veluwe was er gewoon, niets meer en niets minder. Het was slechts een gebied dat ik via snelwegen doorkruiste om van A naar B (en omgekeerd) te komen. Maar mijn mening is grondig herzien nadat de hoofdredacteur van dit magazine mij gebood een reportage over de Veluwe te maken. Daardoor heb ik de Veluwe leren kennen als een betoverend stukje Nederland dat elke gedachte aan de sleur van het dagelijkse leven direct uitbant. En het gebied bekoort, zowel in de lente als in de zomer, herfst en winter.

Grootste aaneengesloten natuurgebied van Nederland

Je zou het bijna vergeten, maar de MKZ-crisis van weleer is bepaald niet onopgemerkt aan de Veluwe voorbij gegaan en heeft er voor gezorgd dat het gebied flink aan populariteit moest inboeten. Onderzoeksrapporten gaan er van uit dat pas komende jaar sprake zal zijn van enig herstel. Ik zou zeggen, laat deze beleidsbepalers het gelijk aan hun zijde krijgen en maak dit jaar een begin om de Veluwe te herontdekken. Het is het grootste aaneengesloten natuurgebied van Nederland. Het uitgestrekte landschap van bossen, heiden, zandverstuivingen, weiden, akkertjes en hier en daar een Veluws dorp biedt daartoe volop vertier. Op de Veluwe is zoveel te doen dat je soms niet weet waar je moet beginnen. Je komt dagen te kort! De veeleisende recreant van tegenwoordig komt op alle gebieden aan zijn trekken, ongeacht of hij of zij van fietsen, mountainbiken, parachutespringen, golfen, zwemmen, natuurschoon, cultuur, zeilen, windsurfen, vissen, oudheid, landgoederen, duiken, schaapskooien, paardrijden, skeeleren, musea, attracties, stilte, drukte, vertier, sfeervolle dorpen of steden houdt. Op de Veluwe vindt u ongetwijfeld wat u zoekt.

Over middelpunten en zwaartepunten

Mijn uitvalsbasis voor dit ‘Rondje…’ was Lunteren waar ik bivakkeerde in hotel ‘De Wormshoef’ (redelijke kamers, overheerlijk eten). Waarschijnlijk kijk ik te vaak televisie, want tijdens mijn verblijf in dit precies op de grens van de Veluwe en het weidegebied van de Gelderse Vallei gelegen toeristenplaatsje moest ik steeds denken aan het reclamespotje van een bakker, die zich bij bedrijven telkens bekend maakte als ‘Van Lunteren!’ Verder bleek Lunteren op een haar nabij het geografische middelpunt (aangeduid middels een kei) van Nederland te liggen, al had ik daar geen bijzonder gevoel bij. En helemaal niet toen ik later hoorde dat meer plaatsen aanspraak maken op het ‘middelpunt van Nederland’. En voor wat het waard is, Putten schijnt niet het middelpunt maar het zwaartepunt van Nederland te zijn. Het is maar dat u het weet. Verder viel het me op dat de vroomheid van dit gebied tot uiting kwam in de vele rokjesdragende meisjes die ik tegenkwam. Dat ben ik niet gewend. In mijn streek dragen meisjes vooral spijkerbroeken.

‘De Koepel’ op de Galgenberg

Het Rondje-verhaal begint voor het gemak in de buurt. En al heel snel kan ik op de Galgenberg in het Lunterse buurtbos niet om de stenen uitkijktoren ‘De Koepel’ heen. Een fraai panorama valt mij ten deel als ik licht bezweet bovenkom en teleurgesteld constateer dat mijn conditie steeds meer te wensen overlaat naarmate de jaren verstrijken. Verder blijkt ‘De Koepel’ een tentoonstelling over bodem, flora, fauna en de geschiedenis van Lunteren te herbergen, maar de heerlijke najaarszon doet mij weer naar buiten vluchten. Ik kan onmogelijk binnen zijn als buiten de zon schijnt. Dit overigens tot grote ergernis van mijn sociale omgeving.

Het witte fietsenplan van het ‘De Hoge Veluwe’

De volgende dag besluit ik het bekende Nationaal Park ‘De Hoge Veluwe’ te bezoeken. In het park maak ik kennis met een soort ‘witte fietsenplan’ dat er uit bestaat dat iedere bezoeker een gratis fiets kan lenen om het park middels puik geasfalteerde fietspaden te verkennen. Bij iedere bezienswaardigheid is een fietsenstalling gesitueerd om de fiets te ‘parkeren’. Een sticker maakt echter duidelijk dat het niet is toegestaan om de geleende fiets op slot te zetten. De fiets is je eigendom zolang je er gebruik van maakt. Eenmaal afgestapt vervalt het eigendomsrecht. Nadat ik het prachtige jachtslot Sint Hubertus heb bewonderd en weer terugkom bij de fietsenstalling constateer ik met droefheid dat mijn bij de ingang met zorg uitgekozen fiets al verdwenen is. Om mijn tocht te kunnen vervolgen pak ik een ander exemplaar, mij direct schuldig voelend dat ik daarmee een andere bezoeker tekort doe. Tijdens de verkenning van het Nationaal Park valt mij op dat er aan weerszijden van de fietspaden met grote regelmaat achtergelaten defecte witte fietsen te zien zijn. Deze constatering was het antwoord op mijn vraag waarom sommige bezoekers nou zo nodig met zijn tweeën op één fiets het park wilden verkennen.

Waar zijn alle fietsen gebleven?

Na het park te hebben verkend wil ik tot slot de inmiddels beëindigde tentoonstelling ‘Vincent en Helene’ bezoeken in het befaamde Kröller-Müller Museum. In het museum wordt toevallig een grote groep mensen rondgeleid waar ik mij anoniem bij aansluit en er zodoende achter kom dat Vincent van Gogh een vreemde en eenzame man is geweest. Hij werd in leven gehouden door zijn broer en Helene Kröller-Müller, die als grootste fan al zijn werken kocht. Nadat Vincent uit het gesticht werd ontslagen schoot hij zich prompt door het hoofd. Het was een onderstreping van zijn bizarre gevoelsleven. Tegen vijven begeef ik mij net als iedereen kalm richting uitgang omdat het museum gaat sluiten. Maar als een donderslag bij heldere hemel beginnen bewakers opeens paniekerig rond te rennen en vliegen op de toegangsdeuren van de verschillende expositieruimtes af. Menigeen verkeert voor een moment in de veronderstelling dat het museum overvallen wordt. Maar de onrust heeft niets te betekenen, we maken slechts kennis met het dagelijks terugkerende ritueel om de deuren te sluiten! Met de schrik nog in de benen loop ik naar buiten om een van de witte fietsen te bemachtigen. Maar helaas pindakaas. Tot mijn grote verwondering zijn andere bezoekers mij voor geweest: in de openbare fietsenstalling is geen fiets meer te vinden! Ik begrijp het niet en vraag mij net als al die anderen af waar de fietsen zijn gebleven. Er zit niets anders op om samen met de andere gedupeerden te voet naar de uitgang te lopen. Het tegenvallende einde van het bezoek doet echter niets af aan het positieve gevoel dat ik aan het Nationaal Park overhoud. Sterker: ik kan het iedereen aanbevelen. Een bezoek aan de Veluwe is beslist onvolledig als u ‘De Hoge Veluwe’ niet heeft bezocht. Het park is uniek vanwege de combinatie van kunst, natuur en architectuur en is interessant voor zowel recreatie als educatie. Tot slot een tip: neem uw eigen fiets mee! Die mag u wel op slot zetten en hoeft u dus niet te delen met andere bezoekers. In navolging van de witte fietsen kunt u ’s winters gratis gebruik maken van witte sleeën.

Groene Halte wandelroutes

Om bezoekers alle gelegenheid te bieden de Veluwe te verkennen ontdek ik speciale ‘groene bushaltes’, die het start- of eindpunt vormen van unieke Groene Halte-wandelroutes. Op deze manier kunt u per bus of per auto naar de door u gekozen Groene Halte reizen en vandaar uit een heerlijke wandeling maken. Via bordjes komt u vanzelf bij een volgende Groene Halte uit. Van hieruit keert u comfortabel met de bus terug naar uw verblijf, auto of huis. Kan het makkelijker? Nee dus. De helft van de in totaal 20 geplande Groene Halte-wandelroutes (variërend van 10 tot 20 kilometer) zijn inmiddels uitgezet. De weliswaar niet verplichte 1,50 Euro kostende routeboekjes zijn te verkrijgen bij de VVV’s op de Veluwe.

Een brug te ver

Lezers met enig historisch perspectief weten dat De Veluwe voor eeuwig is verbonden met ‘een brug te ver’. De operatie in september 1944, die er uit bestond om de bruggen over de rivieren te bezetten waardoor het Britse Tweede Leger in één lange mars naar het Duitse Roergebied op kon rukken, mislukte jammerlijk door onverwachts sterke Duitse tegenstand. Nederland ging vervolgens een hongerwinter tegemoet. Dit jaar is het precies 60 jaar geleden dat dit drama plaats vond. Om dit niet ongemerkt voorbij te laten gaan is al in 2002 een start gemaakt met de zogenaamde ‘Airborne activiteiten’, vernoemd naar de militairen van de eerste Britse Airborne Divisie die de Rijnbrug innamen maar deze op 21 september weer moesten opgeven vanwege een tekort aan manschappen.

Copyright

Deze publicatie komt voort uit een samenwerking met Vakantiekriebels & Vrije Tijd. Alle rechten m.b.t. tot dit artikel behoren toe aan VKVT. Er mag dan ook niets zonder uitdrukkelijke schriftelijke toestemming worden overgenomen en/of gepubliceerd.

Tekst Jaap Ruiter
Foto’s Jaap Ruiter, VVV Ede
 

Boekentips

Veluwe
Auteur: Robert Eckhardt
Hardcover | 96 Pagina's | ANWB Media B.V. | 2004
Bestellen

Nieuw verschenen:

Veluwe & Veluwerand
Paperback | 206 Pagina's | Kosmos Reisgidsen | 2004
Bestellen

Nieuw verschenen:

Fietsgidsen
Paperback | ANWB Media B.V. | 2003
Bestellen:
Noord-IJsselvallei
Zuid & Gelderse Vallei